Vier pallets, ieder goed voor 1.000 kilo rijst kregen we afgelopen maand van een groothandel. De rijst mocht niet meer op de consumentenmarkt verkocht worden, maar wel aan een charitatieve instelling worden gedoneerd. “Dit is goud”, aldus Berend Maten van Shareaty. De rijst zal onder de ruim 40 sociale voedselinitiatieven die bij ons afnemen worden verdeeld.

Veel lang houdbaar voedsel met een verstreken THT-datum mag niet meer verkocht worden in de detailhandel, maar het kan volgens de regels van de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) wél worden geschonken aan charitatieve instellingen – op voorwaarde dat het voedsel nog veilig is voor consumptie.

Over de THT. En dan?

Wat houdt een THT dan in als het daarna ook nog prima is om te eten? De houdbaarheidsdatum (THT) op een pak rijst bijvoorbeeld geeft aan tot wanneer de fabrikant de kwaliteit van de rijst garandeert. De THT is dus geen vervaldatum, eerder een indicatie van de kwaliteit van het product. Als de rijst goed wordt bewaard, is het veilig om rijst nog maanden na de THT-datum te eten.

De zakken van 7,2 kilo zijn te groot om door voedselbanken uit te delen aan consumenten. Maar sociale keukens als 50|50 Food bereidde onlangs al heerlijke maaltijden met deze rijst. En ook de andere sociale wijkrestaurants, sociale horeca en gaarkeukens in Rotterdam maken inmiddels dankbaar gebruik van de geschonken rijst.

CO2-impact

We zijn er bijzonder trots op dat we zo’n grote hoeveelheid rijst hebben kunnen redden. Want wanneer voedsel wordt weggegooid, betekent dit dat alle energie en middelen die zijn gebruikt om het te produceren, transporteren en op te slaan, verspild worden. Dit omvat de CO2-uitstoot die gepaard gaat met de productie van de rijstplanten, het gebruik van meststoffen en pesticiden, de oogst en het transport. In dit geval is de rijst verscheept vanuit de Verenigde Staten naar Nederland, dus heeft het al een lange weg afgelegd.

Sommige bronnen beweren dat de productie van rijst net zo vervuilend is als vliegverkeer. En één kilo rijst is volgens deze CO2 berekenaar goed voor 1.6 kilo CO2-uitstoot. Door 4.000 kilo rijst te hebben gered en geleverd aan sociale restaurants, weten we wederom 6.400 kilo onnodige CO2-uitstoot te besparen.

In januari bood een van onze vaste leveranciers ons een grote hoeveelheid broccoli, olijven en pesto aan van totaal bijna 1.500 kilo. Dit is hoe we bij Shareaty omgaan met zulke grote hoeveelheden voedseloverschotten en ze alsnog een waardevolle bestemming geven.

Voedselproducenten passen hun assortiment geregeld aan. In de voedselindustrie wordt de keuze om te stoppen met leveren ook wel productsanering genoemd. Afnemers stappen over op andere producten nog voordat het product uit het assortiment wordt genomen, waardoor soms een deel van de voorraad blijft liggen tot de houdbaarheidsdatum nadert.

Van het betreffende voedselproductiebedrijf krijgen we normaliter aardappelen in grootverpakkingen. In januari werd ons 900 kilo broccoli, 460 kilo olijven en 80 kilo pesto aangeboden, vanwege productsanering. Alles diep ingevroren in grootverpakkingen – dus niet geschikt voor de Voedselbank – en grote hoeveelheden.

Sociale keukens kunnen voedsel maar stapsgewijs in beperkte hoeveelheden verwerken en onze diepvriesruimtes zijn ook voor opslag van ander voedsel nodig. Met dergelijke partijen voedseloverschotten weten Shareaty en onze mensen in de keuken van 50|50Food wel raad.

Uitladen en stomen

Net zoals bij leveringen met een zeer beperkte houdbaarheid, gaan we bij grote hoeveelheden met een deel direct aan de slag. Na het uitladen stomen we de broccoli en gebruiken we de olijven en pesto om er maaltijden van te maken voor de daklozenopvang.

Koelen en vacuüm verpakken

Een deel van de broccoli koelen we opnieuw en verwerken we in maaltijdcomponenten om deze vervolgens in vacuüm te verpakken samen met de olijven en pesto. Dit alles vriezen we in voor later, waardoor de levensduur van de broccoli met drie maanden is verlengd. Prima te gebruiken als er bijvoorbeeld onverwachts uitval is bij het keukenpersoneel in sociale keukens. De maaltijdcomponent ontdooien en opwarmen, pasta erbij koken en klaar is de gezonde maaltijd.  

Zo hebben we wederom een voedseloverschot van 1.500 kilo broccoli, olijven en pesto gered.